Gebruiksaanwijzing voor

professioneel gebruik

1. Voor het eerste gebruik

·    Maak de binnenkant van de pers en de vijzel schoon met heet water en afwasmiddel.

·    Bevestig de pers met de slotbouten en vleugelmoeren op een verticale plank of direct op een (stevige) tafel. Sommige zaden vergen extra kracht, zodat de tafel of plank zeer stevig bevestigd moet zijn.

·    Schuif de grootste sluitring om de as van de vijzel en smeer deze direct met spijsolie!               

--  Beslist geen andere olie gebruiken! –

Op deze ring komt veel druk, dus dient deze altijd goed gesmeerd te zijn.

·    Schuif de vijzel in de persbuis. De vijzel blijft vrij beweegbeer (niet gefixeerd).

·    Draai de dop op de persbuis.

·    Afhankelijk van het te persen zaad kan ook de stop in de dop gedraaid worden.

·    Maak een trechter door een plastic fles af te snijden op ongeveer 15 centimeter vanaf de tuit ( diameter tuit maximaal 28 mm ).

·    Monteer de zwengel op de as van de vijzel en fixeer deze met het boutje.

·    Vul de glazen flacon met gekleurde lampolie. Plaats de lonthouder met lont op de fles. Zet het flesje met het elastiekje vast op de voet van de pers.

Controleer voor gebruik altijd of het elastiekje onbeschadigd is, anders kan het olieflesje losgaan en vallen!

·    Plaats een bekertje of blikje onder de persbuis (olieopvang) of plaats een trechtertje in het gat (eventueel met slangetje).

·    De pers is nu klaar voor gebruik.

2. Het zaad

·    Het zaad dient goed droog te zijn.

·    Zeef het zaad om dit te ontdoen van zand (fijne zeef) en stenen (grove zeef).

·    Berg het droge zaad op in goed afgesloten plastic zakken of blikken, anders trekt het weer vocht aan.

·    Grof zaad dient gebroken of gemalen te worden. Bewerk niet meer zaad dan dezelfde dag kan worden geperst,  om bederf te voorkomen.

3. Het persen

·    Smeer de ring achter de vijzel met spijsolie (zeer belangrijk!).

·    Smeer het handvat met spijsolie.

·    Controleer de instelling van de stop voor het te persen zaad. Bij gebruik van de stop: deze altijd eerst geheel opendraaien en pas als de perscake er uit komt geleidelijk dichtdraaien).

·    Steek het brandertje aan.

·    Vul de trechter met het te persen zaad.

·    Wacht 10 minuten tot de pers warm is.

·    Begin rustig te draaien aan de zwengel (rechtsom)

·    De perscake komt door de dop uit de pers. Komt er zaad door de opening houdt dit dat met een vinger iets tegen.

·    De olie komt door de oliespleet uit de persbuis.

·    Controleer regelmatig of het zaad in de trechter goed doorloopt. 

·    Verwijder met een mesje vuil uit de oliespleet als deze verstopt raakt.

·    Doof de brander niet als na 5 tot 10 minuten weer wordt geperst. De pulp wordt anders hard.  Duurt de pauze langer, doof dan de brander en verwijder direct de perspulp uit de dop. Na afkoeling wordt de perspulp steenhard.

4. De olie

·    De warme olie loopt tijdens het persen terug vanaf de perspulp naar de olie-uitlaat halverwege de persbuis.

·    Vang de olie op in een bekertje of blikje.

·    Laat de olie bij kamertemperatuur enkele uren bezinken tot deze helder is. Stollende olie warm houden zodat deze vloeibaar blijft of na persen direct filtreren.

·    Giet de olie af en bewaar deze op een donkere koele plaats.

·    Belangrijk: pers nooit eetbare en niet eetbare olie direct na elkaar! Vermenging zou mogelijk zijn. Vermeld nauwkeurig de herkomst en datum van persing op de verpakking van de geperste olie, zodat de ouderdom en de soort olie altijd eenvoudig is te bepalen.

5. Perspulp

·    Perspulp van de meeste oliehoudende zaden is geschikt als diervoeder. Uw landbouwvoorlichter kan u hierover informeren.

·    Voeg geen olie bij de pulp. Alleen pulp met een laag oliegehalte is geschikt als diervoeder.

·    Bewaar de droge pulp voor slechts korte tijd op een droge plaats of in een afgesloten verpakking ( plastic zak of blik ).

6. Na het persen

·    Doof de brander.

·    Verwijder en reinig de dop.

Belangrijk: doe dit direct na het persen als de pulp nog warm is. Na afkoeling wordt de perspulp steenhard en is niet gemakkelijk te verwijderen.

Persen met instelstop: verwijder de instelstop. Draai met wat zaad de dop leeg (zonder tegendruk). De perscake wordt zo eenvoudig weggedrukt. Draai de dop van de pers en reinig deze met een mesje. Denk erom de schroefdraad niet te beschadigen.

Maak de schroefdraad in de dop vervolgens goed schoon met heet water.

Wordt de instelstop in een vuile dop gedraaid, dan kan de gietijzeren dop barsten.

Persen zonder instelstop: draai de dop van de pers en reinig deze met een mesje. Denk erom de schroefdraad niet te beschadigen.

Maak de schroefdraad in de dop vervolgens goed schoon met heet water.

Wordt de instelstop in een vuile dop gedraaid, dan zal de gietijzeren dop barsten.

Vergeten de dop direct schoon te maken:

De perscake is zo hard als steen geworden en kan niet zonder meer uit de dop gehaald worden. Leg deze enkele uren in een bakje met heet water. De pulp wordt zacht en kan weer eenvoudig verwijderd worden.

·    Veeg het pershuis en de vijzel af met een enigszins vette doek.

·    Giet de geperste olie in een fles en sluit deze af. Zet de fles olie op een warme plaats, zodat het vuil in de olie snel bezinkt ( 1 tot 2 dagen). Is een stollende olie geperst (palmpitolie of kokosnootolie), houd deze warm totdat deze is bezonken en schenk daarna de olie af in een pot met deksel.

7. Vragen en antwoorden

·    De pers maakt een schrapend geluid,  draait direct in het begin al stroef of na enige tijd is ijzerslijpsel bij de asdoorvoer zichtbaar

Oplossing:

- Stop onmiddellijk met draaien. De ring achter de vijzel is niet gesmeerd. Langdurig gebruik zonder smering veroorzaakt sterke slijtage. Verwijder de dop, druk de vijzel uit de persbuis en smeer de ring achter de vijzel met spijsolie.

·    De perspulp komt door de oliespleet uit de pers

Oplossing

- De perspulp stroomt terug, omdat de opening voor de perspulp te klein is afgesteld. Controleer de instelling voor het betreffende zaad of draai de instelstop iets losser.

- Het zaad is te vochtig, waardoor het te smeuïg wordt. De perspulp loopt terug in de persbuis. Droog het zaad.

·    Er komt olie mee met de perspulp

Oplossing:

- De uitvoeropening voor de pulp is te groot. Verklein deze.

- De pers is te heet geworden. Verklein de vlam door de lont iets korter te maken. In sommige gevallen kan zelfs ook zonder brander gewerkt worden (hoge buitentemperatuur en/of zaadtemperatuur)

·    de pers loopt vol met olie

Oplossing:

- De oliespleet is verstopt. Reinig deze met een mesje.

- Er zit zoveel olie in het zaad dat dit niet snel genoeg het pershuis kan verlaten. Draai langzamer aan de zwengel.

·    De pers loopt ineens veel lichter

Oplossing

- Er is brugvorming opgetreden in de trechter. Met een stokje kan dit voorkomen worden. Steek nooit je vinger in de trechterbuis en gebruik nooit een ijzeren voorwerp.

·    De instelstop past niet in de dop

Oplossing

- De draad in de dop is niet goed schoongemaakt. Maak de draad schoon in heet water. De instelstop is vervolgens weer makkelijk in de dop te draaien.

·    De pers is te heet.

Oplossing

- Na het persen is de brander niet uitgeblazen en is de pers zeer heet geworden. Verwijder de dop en maak deze schoon. Laat de pers iets afkoelen en ga verder met persen.

·    De pers is te koud.

Oplossing

- De lont is te kort. Doof de brander en haal deze uit de houder. Trek het lontje iets naar boven en steek deze opnieuw aan.

(pas op: de lonthouder is heet!)

 -De brander is uitgegaan. Vul het flesje met lampolie.

·    Roetvorming op de persbuis.

Oplossing

-     De lont is te lang. Blaas de vlam uit, verwijder de lonthouder met lont van het flesje en trek deze iets naar beneden. (pas op: de lonthouder is heet!). De vlam zal hierna kleiner zijn en niet meer roeten.

Zeer belangrijk voor een goed resultaat: het zaad moet goed droog zijn (rond 8% vocht)!

Loopt de perscake terug in de persbuis en komt het door de oliespleet naar buiten, dan is het zaad te vochtig!